2 Mar 1901 · Cultural
1890s political demonstrations by the Armenian political parties were a kind of pretext to the Turks
During the 1890s, political demonstrations were held by the Armenian political parties. These demonstrations were taken as an opportunity by the Turks to put into action the 1894-96 Hamidian massacres to “reduce” the Armenian population in historical western Armenia and to replace them by the Muslim muhajirs from Bosnia and Bulgaria.
«1890-ականներուն հայերու քաղաքական ցոյցերը Կ. Պոլսոյ մէջ, թուրքերը օգտագործեցին իբրեւ առիթ և դիմեցին ցեղասպանութեան քաղաքականութեան...» «1894-1896 Համիտեան ջարդերը 300 հազար զոհ խլեցին Արեւմտեան Հայաստանի ու Կիլիկիոյ տարբեր քաղաքներու մէջ: Հայերը կը նկատուէին օրէնքէ դուրս ժողովուրդ... որուն կարելի է անպատիժ սպաննել, հալածել, կողոպտել: Զգալիօրէն խախտած էր արեւմտահայերու ժողովրդագրական նկարագիրը՝ անօթեւան որբերն ու այրի կիներ տասնեակ հազարներով, հազարաւորներու՝ յատկապէս երիտասարդներու արտագաղթ երկրէն՝ դէպի Եգիպտոս, Յունաստան, Պուլկարիա, Ռումանիա, ինչպէս նաեւ Գանատա և Միացեալ Նահանգներ: Հայերու վիճակը անտանելի էր թուրքիոյ տարածքին: Եւրոպական պետութիւնները կը բաւարարուէին միայն խոստումներով: Հայոց հոգեւոր ու աշխարհիկ առաջնորդները դժուարին կացութեան մէջ էին: Պոլսոյ հայոց Պատրիարքարանը և անոր շուրջ համախմբուած Թուրքիոյ պետական և ֆինանսական կառոյցներուն մէջ բարձր դիրքեր գրաւած հայերը կը փորձէին եղած պայմաններուն յարմարուիլ, որպէսզի առիթ չտան իշխանութիւններու կողմէ նոր հալածանքներու: Իսկ հայ քաղաքական կազմակերպութիւններու բոլոր գործունէութիւնը ուղղուած էր մէկ գլխաւոր խնդրի լուծման՝ հայ ժողովուրդի ազգային ինքնորոշման ապահովումը, մինչեւ անկախ պետականութեան վերստեղծումը: Հայրենաբնակ հայերուն օժանդակելու դեր կրնար ստանձնել յատուկ այդ նպատակով ստեղծուած նոր կազմակերպութիւն մը: Ակնյայտ էր սակայն որ այդպիսին կարելի չէ որ ստեղծուէր և գործել թուրքիայի մէջ: Նոյնպէս անհնար էր Ռուսաստանէն նման օգնութիւն սպասել, նկատի առնելով Թուրքիայի և Ռուսաստանի աւանդական ռազմաքաղաքական առճակատումը, ուր արդէն կը գործէին հայկական բարեսիրական կազմակերպութիւններ (Կովկասի Հայոց բարեսիրական միութիւնը՝ Թիֆլիսի մէջ, Պաքուի Հայոց մարդասիրական ընկերութիւնը և ուրիշներ»:*(ԵՄ ՀԲԸՄ-Պատմութիւն էջ.) https://en.wikipedia.org/wiki/ Hamidian_massacreshttps://en.wikipedia.org/wiki/ Hamidian_massacres
Photographs (2)
